ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ & ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΙΣ
Άδεια διαμονής στην Ελλάδα τύπου Ι.4 για ιατρική φροντίδα ή ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή
Η νέα κατηγορία άδειας διαμονής τύπου Ι.4 (άρθρο 163 παρ. 4 του Ν. 5038/2023) επιτρέπει σε πολίτες τρίτων χωρών να διαμένουν στην Ελλάδα για να λάβουν ιατρική, νοσηλευτική και παρηγορητική φροντίδα. Στις υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνεται και η ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Πρόκειται για άδεια με συγκεκριμένο θεραπευτικό σκοπό, όχι για γενική άδεια εγκατάστασης ή εργασίας.
Δικαιούχοι και διαδικασία
Η άδεια διαμονής τύπου 1.4 αφορά περιπτώσεις πολιτών τρίτων χωρών που εισέρχονται στην Ελλάδα για λόγους ιατρικής ή νοσηλευτικής φροντίδας. Στην έννοια αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και οι υπηρεσίες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Στην έννοια αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, και οι υπηρεσίες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η άδεια χορηγείται με απόφαση του αρμόδιου Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, μετά την χορήγηση της αντίστοιχης εθνικής θεώρησης εισόδου και την εισδοχή του πολίτη τρίτης χώρας στην Ελληνική Επικράτεια. Η άδεια έχει διάρκεια ισχύος ενός έτους, με δυνατότητα ανανέωσης έως τέσσερα έτη συνολικά, εφόσον εξακολουθούν να συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις (συνεχίζεται η λήψη των υπηρεσιών υγείας). Η συγκεκριμένη κατηγορία άδειας δεν παρέχει δικαίωμα εξαρτημένης εργασίας ή άσκησης ανεξάρτητης οικονομικής δραστηριότητας, ενώ προβλέπεται η υποχρέωση διαμονής στην Ελλάδα για περίοδο τουλάχιστον έξι (6) μηνών ανά περίοδο δώδεκα (12) μηνών σύμφωνα με τις κείμενες γενικές διατάξεις του ν. 5038/2023, άλλως η άδεια διαμονής δεν ανανεώνεται. Επιπλέον, δεν επιτρέπεται αλλαγή σκοπού διαμονής και, μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, ο πολίτης τρίτης χώρας υποχρεούται να αναχωρήσει από την Ελληνική Επικράτεια.
– Εθνική θεώρηση εισόδου για την κατηγορία «1.4»
Ο πολίτης τρίτης χώρας προσκομίζει στην αρμόδια ελληνική έμμισθη προξενική αρχή τα εξής:
α) βεβαίωση αποδοχής για νοσηλεία ή θεραπεία από νοσηλευτικό ίδρυμα της χώρας, στην οποία αναγράφονται ο εκτιμώμενος χρόνος, το εκτιμώμενο κόστος νοσηλείας – θεραπείας, η ρύθμιση της εξόφλησης των εξόδων νοσηλείας και, όταν πρόκειται για ενήλικα, αναφέρεται και η αναγκαιότητα ή μη συνοδείας του στη χώρα.
Η ανωτέρω βεβαίωση, στην περίπτωση της εισδοχής για την λήψη των υπηρεσιών ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, θα παρέχεται από ένα εκ των αδειοδοτημένων / πιστοποιημένων κέντρων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κατά τα ανωτέρω, και θα περιλαμβάνει, αφενός την δέσμευση του Κέντρου για την παροχή των αντίστοιχων υπηρεσιών, αφετέρου ότι έχουν ρυθμιστεί οι δαπάνες των παρεχόμενων υπηρεσιών, στο βαθμό που απαιτείται από τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του Κέντρου / της Ιατρικής Μονάδας, για την αποδοχή εκ μέρους του Κέντρου της ανάληψης της ευθύνης παροχής των υπηρεσιών υγείας προς τον πολίτη τρίτης χώρας,
β) ασφάλιση για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
Σημειώνεται ότι είναι δυνατή η υποβολή και ασφάλισης του πολίτη τρίτης χώρας από την χώρα προέλευσης, η οποία θα καλύπτει ρητά τον πολίτη τρίτης χώρας και στην Ελλάδα. Στην περίπτωση μη ύπαρξης επαρκούς ασφάλισης για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, δύναται να γίνεται αποδεκτή η προσκόμιση στοιχείων απόδειξης επαρκών πόρων για την αντιμετώπιση εξ ιδίων όλων των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης,
γ) απόδειξη επαρκών πόρων διαβίωσης, για το διάστημα διαμονής στη χώρα του ιδίου και του / της συνοδού του, όπως αυτοί καθορίζονται στην περ. θ) της παρ. 1 του άρθρου 1 της με αριθμό 225679/17.9.2026 κοινής υπουργικής απόφασης (Β΄ 5223).
Σημειώνεται ότι ως προς την απόδειξη επαρκών πόρων από τους πολίτες που επιθυμούν να εισέλθουν και να διαμείνουν στη χώρα για λήψη ιατρικής νοσηλευτικής και παρηγορητικής φροντίδας, καθώς και του/ των συνοδού/ών αυτού, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 4α’ και 4β’ του άρθρου 163 του ν. 5038/2023, αυτοί καθορίζονται κατ’ ελάχιστο στα εξακόσια πενήντα (650) ευρώ μηνιαίως, χωρίς να υπολογίζονται οι δαπάνες, ιατρικής, νοσηλευτικής ή παρηγορητικής φροντίδας. Η αξιολόγηση των επαρκών πόρων διαβίωσης και το ύψος αυτών διενεργείται σε εξατομικευμένη βάση και το ύψος αυτών αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο,
δ) προξενικό τέλος εθνικής θεώρησης ύψους εκατόν ογδόντα (180) ευρώ &
ε) τα γενικά δικαιολογητικά σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, η οποία εκδίδεται κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 8 του άρθρου 176 του ν. 5038/2023 (β. ανωτέρω δ σχετικό).
– Αρχική χορήγηση άδειας διαμονής κατηγορίας «Ι.4»
Ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλλει ηλεκτρονικά, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στην αρμόδια υπηρεσία μιας στάσης της Α.Δ. του τόπου κατοικίας του πολίτη τρίτης χώρας, τα εξής:
α) επικυρωμένο αντίγραφο του διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας με την απαιτούμενη εθνική θεώρηση εισόδου κατηγορίας («Ι.4») (VISA D),
β) βεβαίωση αποδοχής για νοσηλεία ή θεραπεία από νοσηλευτικό ίδρυμα της χώρας, στην οποία αναγράφονται ο εκτιμώμενος χρόνος, το εκτιμώμενο κόστος νοσηλείας – θεραπείας, η ρύθμιση της εξόφλησης των εξόδων νοσηλείας και, όταν πρόκειται για ενήλικα, αναφέρεται και η αναγκαιότητα ή μη συνοδείας του στη χώρα.
Η ανωτέρω βεβαίωση, στην περίπτωση της εισδοχής για την λήψη των υπηρεσιών ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, θα παρέχεται από ένα εκ των αδειοδοτημένων / πιστοποιημένων κέντρων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κατά τα ανωτέρω, και θα περιλαμβάνει, αφενός την δέσμευση του Κέντρου για την παροχή των αντίστοιχων υπηρεσιών, αφετέρου ότι έχουν ρυθμιστεί οι δαπάνες των παρεχόμενων υπηρεσιών, στο βαθμό που απαιτείται από τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του Κέντρου / της Ιατρικής Μονάδας, για την αποδοχή εκ μέρους του Κέντρου της ανάληψης της ευθύνης παροχής των υπηρεσιών υγείας προς τον πολίτη τρίτης χώρας,
γ) ασφάλιση για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
Σημειώνεται ότι είναι δυνατή η υποβολή και ασφάλισης του πολίτη τρίτης χώρας από την χώρα προέλευσης, η οποία θα καλύπτει ρητά τον πολίτη τρίτης χώρας και στην Ελλάδα ή η υποβολή ιδιωτικής ασφάλισης ασθενείας σύμφωνα με τις καλύψεις που προβλέπονται στην με αριθμό 133692/2024 (Β΄ 2724) κοινή υπουργική απόφαση. Στην περίπτωση μη ύπαρξης επαρκούς ασφάλισης για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, δύναται να γίνεται αποδεκτή η προσκόμιση στοιχείων απόδειξης επαρκών πόρων για την αντιμετώπιση εξ ιδίων όλων των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
δ) απόδειξη επαρκών πόρων διαβίωσης, για το διάστημα διαμονής στη χώρα του ιδίου και των συνοδών του, όπως αυτοί καθορίζονται στην περ. θ) της παρ. 1 του άρθρου 1 της με αριθμό 225679/17.9.2026 κοινής υπουργικής απόφασης (Β΄ 5223).
Σημειώνεται ότι ως προς την απόδειξη επαρκών πόρων από τους πολίτες που επιθυμούν να εισέλθουν και να διαμείνουν στη χώρα για λήψη ιατρικής νοσηλευτικής και παρηγορητικής φροντίδας, καθώς και του/ των συνοδού/ών αυτού, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 4α’ και 4β’ του άρθρου 163 του ν. 5038/2023, αυτοί καθορίζονται κατ’ ελάχιστο στα εξακόσια πενήντα (650) ευρώ μηνιαίως, χωρίς να υπολογίζονται οι δαπάνες, ιατρικής, νοσηλευτικής ή παρηγορητικής φροντίδας. Η αξιολόγηση των επαρκών πόρων διαβίωσης και το ύψος αυτών διενεργείται σε εξατομικευμένη βάση και το ύψος αυτών αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο και
ε) παράβολο ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ (κωδικός ηλεκτρονικού παραβόλου 2107).
– Ανανέωση άδειας διαμονής κατηγορίας «Ι.4» (έως τέσσερα έτη συνολικά από την χορήγηση της αρχικής άδειας διαμονής)
Ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλλει ηλεκτρονικά, μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, στην αρμόδια υπηρεσία μιας στάσης της Α.Δ. του τόπου κατοικίας του πολίτη τρίτης χώρας, τα εξής:
α) βεβαίωση συνέχισης της νοσηλείας ή θεραπείας από νοσηλευτικό ίδρυμα της χώρας, στην οποία αναγράφονται ο εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης αυτών, η ρύθμιση της εξόφλησης των εξόδων νοσηλείας, καθώς και το κόστος της νοσηλείας ή θεραπείας που έχει ήδη πραγματοποιηθεί.
Η ανωτέρω βεβαίωση, στην περίπτωση της εισδοχής για την λήψη των υπηρεσιών ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, θα παρέχεται από ένα εκ των αδειοδοτημένων / πιστοποιημένων κέντρων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κατά τα ανωτέρω, και θα περιλαμβάνει στοιχεία, αφενός για τις ήδη παρασχεθείσες υπηρεσίες υγείας, στο πλαίσιο της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, αφετέρου για την τακτοποίηση του κόστους νοσηλείας / θεραπείας και για τον εκτιμώμενο χρόνο ολοκλήρωσης των παρεχόμενων υπηρεσιών ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
β) ασφάλιση για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
Σημειώνεται ότι είναι δυνατή η υποβολή και ασφάλισης του πολίτη τρίτης χώρας από την χώρα προέλευσης, η οποία θα καλύπτει ρητά τον πολίτη τρίτης χώρας και στην Ελλάδα ή η υποβολή ιδιωτικής ασφάλισης ασθενείας σύμφωνα με τις καλύψεις που προβλέπονται στην με αριθμό 133692/2024 (Β΄ 2724) κοινή υπουργική απόφαση. Στην περίπτωση μη ύπαρξης επαρκούς ασφάλισης για την κάλυψη των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, δύναται να γίνεται αποδεκτή η προσκόμιση στοιχείων απόδειξης επαρκών πόρων για την αντιμετώπιση εξ ιδίων όλων των εξόδων νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
γ) απόδειξη επαρκών πόρων διαβίωσης, για το διάστημα διαμονής του στη χώρα, όπως αυτοί καθορίζονται στην περ. θ) της παρ. 1 του άρθρου 1 της με αριθμό 225679/17.9.2026 κοινής υπουργικής απόφασης (Β’ 5223).
Σημειώνεται ότι ως προς την απόδειξη επαρκών πόρων από τους πολίτες που επιθυμούν να εισέλθουν και να διαμείνουν στη χώρα για λήψη ιατρικής νοσηλευτικής και παρηγορητικής φροντίδας, καθώς και του/ των συνοδού/ών αυτού, σύμφωνα με τις διατάξεις των παρ. 4α’ και 4β’ του άρθρου 163 του ν. 5038/2023, αυτοί καθορίζονται κατ’ ελάχιστο στα εξακόσια πενήντα (650) ευρώ μηνιαίως, χωρίς να υπολογίζονται οι δαπάνες, ιατρικής, νοσηλευτικής ή παρηγορητικής φροντίδας. Η αξιολόγηση των επαρκών πόρων διαβίωσης και το ύψος αυτών διενεργείται σε εξατομικευμένη βάση και το ύψος αυτών αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο και
δ) παράβολο ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ (κωδικός ηλεκτρονικού παραβόλου 2107).
Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που η πολίτης τρίτης χώρας που επιθυμεί να λάβει υπηρεσίες που σχετίζονται με την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή συνοδεύεται από το σύζυγο της ή κάποιο άλλο μέλος της οικογένειάς της, τα ως άνω δικαιολογητικά, τόσο για την εθνική θεώρηση, όσο και για την άδεια διαμονής, προσαρμόζονται, αναλόγως, και περιλαμβάνουν:
α) υπεύθυνη δήλωση του ενήλικα, πολίτη τρίτης χώρας, ότι ο αιτών είναι σύντροφος ή συνοδός του,
β) απόδειξη επαρκών πόρων διαβίωσης στο πρόσωπο του συνοδού για το διάστημα διαμονής του συζύγου ή συνοδού στη χώρα κατά τα ανωτέρω (είναι δυνατή η απόδειξη των επαρκών πόρων και για τους δύο να βαρύνει, είτε τον πολίτη τρίτης χώρας που λαμβάνει τις υπηρεσίες της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, είτε τον σύζυγο ή συνοδό αυτής),
γ) πλήρης ασφάλιση ασθένειας για το σύνολο των κινδύνων που καλύπτονται για τους ημεδαπούς. Σημειώνεται ότι είναι δυνατή η υποβολή και ασφάλισης του πολίτη τρίτης χώρας από την χώρα προέλευσης, η οποία θα καλύπτει ρητά τον πολίτη τρίτης χώρας και στην Ελλάδα ή η υποβολή ιδιωτικής ασφάλισης ασθενείας σύμφωνα με τις καλύψεις που προβλέπονται στην με αριθμό 133692/2024 (Β΄ 2724) κοινή υπουργική απόφαση
δ) τα γενικά δικαιολογητικά των θεωρήσεων, στην περίπτωση της αίτησης για την εθνική θεώρηση εισόδου,
ε) επικυρωμένο αντίγραφο του διαβατηρίου ή άλλου ταξιδιωτικού εγγράφου αναγνωρισμένου από τη χώρα μας με την απαιτούμενη εθνική θεώρηση εισόδου κατηγορίας («Ι.4») (VISA D) και
στ) προξενικό τέλος εθνικής θεώρησης ύψους εκατόν ογδόντα (180) ευρώ και παράβολο ύψους εκατόν πενήντα (150) ευρώ (κωδικός ηλεκτρονικού παραβόλου 2107) για την άδεια διαμονής.
Το άρθρο 163 παρ. 4 περ. γ΄ αποκλείει την πρόσβαση σε οποιαδήποτε μορφή εργασίας και τη δυνατότητα προσφυγής στο ασφαλιστικό ή προνοιακό σύστημα της χώρας. Αλλαγή σκοπού διαμονής δεν επιτρέπεται.
Μετά το τέλος του θεραπευτικού προγράμματος, ο ασθενής και οι συνοδοί οφείλουν να αναχωρήσουν, σε κάθε περίπτωση πριν λήξει η άδεια. Για την ανανέωση της άδειας, είναι απαραίτητο να αποδεικνύεται κατ’ ελάχιστον εξάμηνη τουλάχιστον διαμονή του ενδιαφερόμενου στην Ελλάδα κατά την διάρκεια ισχύος της προηγούμενης άδειας.
*Το γραφείο μας διαθέτει μεγάλη εμπειρία σε πάσης φύσεως ζητήματα δικαίου αλλοδαπών και αδειών διαμονής (χορήγηση και ανανέωση αδειών διαμονής, μετακλήσεις, νομιμοποίηση παράνομων αλλοδαπών, κτήση ελληνικής ιθαγένειας, διαγραφή απελάσεων, αντιρρήσεις κατά κράτησης αλλοδαπών κ.ο.κ). Για περαιτέρω νομικές συμβουλές ή για την ανάθεση της υπόθεσής σας στο γραφείο μας μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο τηλ. 2313 079293 ή με email στο info@siopi-law.gr. Σημειώνεται ότι απαγορεύεται βάσει Κώδικα περί Δικηγόρων η παροχή νομικών συμβουλών άνευ της ανάλογης αμοιβής (άρθρο 57 Ν. 4194/2013)*
Δάφνη I. Σιώπη
Δικηγόρος LLM
Γραφείο Θεσσαλονίκης:
Τσιμισκή 52, Θεσσαλονίκη
Τ. 2313 079293, 6977 568673
Ε. info@siopi-law.gr, dsiopi@siopi-law.gr
Γραφείο Αθήνας:
Σόλωνος 134, Αθήνα
Τ. 211 0035843, 6977 568673
Ε. athens@siopi-law.gr, dsiopi@siopi-law.gr