Η μεταβολή εργοδότη στην διαδικασία της μετάκλησης αλλοδαπών εργαζομένων: Όλες οι αλλαγές που επήλθαν με τον Ν. 5275/2026

Η διαδικασία μετακλήσεων αλλοδαπών εργαζομένων στην Ελλάδα αποτελεί τα τελευταία χρόνια ένα κρίσιμο εργαλείο για την κάλυψη αναγκών της εγχώριας αγοράς εργασίας, ιδίως σε τομείς που αντιμετωπίζουν έντονη έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Στο πλαίσιο αυτό, το θεσμικό πλαίσιο εξελίσσεται διαρκώς, με στόχο αφενός την απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών για τους εργοδότες και αφετέρου τη διασφάλιση νόμιμων και αξιοπρεπών συνθηκών απασχόλησης για τους εργαζόμενους από τρίτες χώρες. Οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις, και ιδίως ο νόμος 5275/2026, επιχειρούν να εκσυγχρονίσουν περαιτέρω το σύστημα μετακλήσεων, εισάγοντας σημαντικές αλλαγές που επηρεάζουν τόσο τη διαδικασία όσο και τα εμπλεκόμενα μέρη. Στο παρόν άρθρο θα αναλύσουμε τις νέες ρυθμίσεις σχετικά με την δυνατότητα του μετακαλούμενου εργαζομένου να μεταβάλει εργοδότη.

Οι ρυθμίσεις αποτελούν  ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233 και συμπεριελήφθησαν σε αυτήν κατόπιν πίεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αποσκοπώντας στη μεγιστοποίηση της αξιοποίησης του εργατικού δυναμικού που μετακαλείται στα κράτη – μέλη, με παράλληλη αύξηση της ελκυστικότητας των ευρωπαϊκών αγορών εργασίας για την προσέλκυση εργατικού δυναμικού από τρίτες χώρες. Οι σχετικές αλλαγές και οι αντίστοιχες εθνικές ρυθμίσεις, οι οποίες υιοθετήθηκαν στο άρθρο 82 του ν. 5038/2023 (άρθρο 6, ν. 5275/2026), παρέχουν ακόμα μεγαλύτερη ευελιξία, υπό σαφείς προϋποθέσεις, με γνώμονα τη διασφάλιση, τόσο των δικαιωμάτων του εργοδότη που προχωρά στη διαδικασία της μετάκλησης ενός πολίτη τρίτης χώρας, καταβάλλοντας χρόνο και χρήματα για την οριστικοποίηση μιας διοικητικής διαδικασίας μετάκλησης εργαζομένου, όσο και του ιδίου του μετακαλούμενου, ιδίως στις περιπτώσεις που κατά το πρώτο εξάμηνο εργασίας ο εργοδότης και ο μετακαλούμενος συναινούν στη λύση της εργασιακής σχέσης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 82 του ν. 5038/2023 (άρθρο 6, Ν. 5275/2026):

«4. Ο πολίτης τρίτης χώρας που είναι κάτοχος αρχικής ενιαίας άδειας διαμονής, υποχρεούται να εργαστεί στον εργοδότη, δυνάμει της σύμβασης με τον οποίο έλαβε την αρχική ενιαία άδεια διαμονής, για όλη την περίοδο ισχύος της πρώτης σύμβασης εργασίας, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει, σε κάθε περίπτωση, τους έξι (6) μήνες. Αν η σύμβαση εργασίας υπερβαίνει την περίοδο των έξι (6) μηνών, στη βάση της συμφωνίας των μερών, τότε η υποχρέωση παραμονής του πολίτη τρίτης χώρας στον πρώτο εργοδότη σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο αίρεται μετά το πέρας των πρώτων έξι (6) μηνών απασχόλησης. Κατά παρέκκλιση των περιορισμών της παρούσας, επιτρέπεται στον κάτοχο αρχικής ενιαίας άδειας διαμονής να αλλάξει εργοδότη πριν από τη λήξη του ελάχιστου χρονικού διαστήματος απασχόλησης των έξι (6) μηνών:

α) σε περίπτωση αιτιολογημένων περιπτώσεων σοβαρής παραβίασης από τον εργοδότη των όρων και προϋποθέσεων της σχέσης εργασίας, όπως αυτοί αποτυπώνονται στη σύμβαση εργασίας,

β) εφόσον ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλει αίτημα αλλαγής εργοδότη, το οποίο συνοδεύεται από τα εξής δικαιολογητικά: βα) υπεύθυνη δήλωση του πρώτου εργοδότη, σύμφωνα με την οποία δεν επιθυμεί τη συνέχιση της παροχής εργασίας από τον πολίτη τρίτης χώρας και η σύμβαση εργασίας λύεται κοινή συναινέσει και ββ) υπεύθυνη δήλωση του νέου εργοδότη, σύμφωνα με την οποία επιθυμεί την απασχόληση του πολίτη τρίτης χώρας, συνοδευόμενη από νέα σύμβαση εργασίας,

γ) όταν η εργασιακή σχέση λύεται με πρωτοβουλία του εργοδότη που πραγματοποίησε τη διαδικασία μετάκλησης, σύμφωνα με τα άρθρα 323 έως 351 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α’ 121). Στην περίπτωση αυτήν, ο πολίτης τρίτης χώρας υποβάλλει αίτημα αλλαγής εργοδότη, το οποίο συνοδεύεται από: γα) στοιχεία αναφορικά με τη λήξη της εργασιακής σχέσης του πολίτη τρίτης χώρας με τον εργοδότη που πραγματοποίησε τη μετάκληση, κατόπιν καταγγελίας του εργοδότη της σύμβασης ορισμένου ή αορίστου χρόνου, σύμφωνα με τις διατάξεις του εργατικού δικαίου και γβ) υπεύθυνη δήλωση του νέου εργοδότη, σύμφωνα με την οποία επιθυμεί την απασχόληση του πολίτη τρίτης χώρας, συνοδευόμενη από νέα σύμβαση εργασίας.

Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται αναλογικά και στην περίπτωση των πολιτών τρίτων χωρών κατόχων αδειών διαμονής εποχιακών εργαζόμενων (άδεια διαμονής τύπου «Ε.6»)».

Όπως προκύπτει από την ανωτέρω πρόβλεψη, ένας πολίτης τρίτης χώρας, ο οποίος μετακαλείται από έναν εργοδότη, έχει πλέον τη δυνατότητα αλλαγής εργοδότη και εντός του πρώτου εξαμήνου απασχόλησης, είτε στην περίπτωση που ο εργοδότης παραβιάζει την εργατική νομοθεσία, είτε στην περίπτωση που οι δύο πλευρές συναινούν στην λύση της εργασιακής σχέσης με παράλληλη γνωστοποίηση της βούλησης νέου εργοδότη να απασχολήσει τον μετακαλούμενο πολίτη τρίτης χώρας, είτε στην περίπτωση που ο εργοδότης μονομερώς προχωρεί στην καταγγελία σύμβασης εργασίας. Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, ο μετακαλούμενος οφείλει κατά το πρώτο εξάμηνο να γνωστοποιήσει το σύνολο των αλλαγών στην αρμόδια υπηρεσία μιας στάσης. Ομοίως, επισημαίνεται ότι η κατά τα ανωτέρω ευελιξία μεταβολής εργοδότη εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις των πολιτών τρίτων χωρών, κατόχων της άδειας διαμονής για εποχική εργασία (τίτλος διαμονής «Ε.6»).

Σημειώνεται δε ότι η ανωτέρω διαδικασία αλλαγής εργοδότη (και στις τρεις περιπτώσεις) μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμα και στην περίπτωση μη έναρξης της απασχόλησης του μετακαλούμενου πολίτη τρίτης χώρας από τον πρώτο εργοδότη, εφόσον όμως, είτε ο πρώτος εργοδότης έχει παραβιάσει την εργατική νομοθεσία, είτε οι δύο πλευρές συναινούν για τη μη απασχόληση του μετακαλούμενου από τον πρώτο εργοδότη, είτε ο εργοδότης, μονομερώς, αρνείται εξ αρχής την απασχόληση του πολίτη τρίτης χώρας, αν και τον έχει μετακαλέσει προς εργασία. Εξυπακούεται ότι στην πρώτη και στην τρίτη περίπτωση, ο πολίτης τρίτης χώρας, πέραν του δικαιώματος αλλαγής του εργοδότη, έχει και τη δυνατότητα διεκδίκησης τυχόν αποζημίωσης σύμφωνα με την κείμενη εφαρμοστέα εργατική νομοθεσία. Διευκρινίζεται ότι οποιαδήποτε αλλαγή εργοδότη από πλευράς του μετακαλούμενου, έως και τη λήξη της πρώτης άδειας διαμονής του, μπορεί να γίνει αποκλειστικά υπό την αυτή ειδικότητα που αναγράφεται στην πρώτη σύμβασή του, με την οποία εγκρίθηκε η μετάκλησή του. Συναφώς, αξίζει εδώ να επισημάνουμε, ότι στην περίπτωση που εργοδότης έχει παραβιάσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από τη διαδικασία μετάκλησης, εφαρμόζονται, αναλογικά, οι κυρώσεις των παραγράφων 9, 10 και 11 του άρθρου 23 του ν. 5038/2023 (όπως άλλωστε προβλέπεται στις διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 61 του ν. 5038/2023 (άρθρο 21, ν. 5275/2026).

Eπισημαίνεται ότι αναμένονται οδηγίες από πλευράς του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και της Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας αναφορικά με την έννοια, το περιεχόμενο και τον τρόπου χειρισμού των περιπτώσεων που αφορούν σε «αιτιολογημένες περιπτώσεις σοβαρής παραβίασης από τον εργοδότη των όρων και προϋποθέσεων της σχέσης εργασίας.

Σε κάθε περίπτωση, κατόπιν μίας πρώτης γενικής αποτίμησης, οι νέες ρυθμίσεις τυγχάνουν αρκετά ευνοϊκές, οδηγώντας στην πράξη στην επίλυση προβλημάτων που είχαν ανακύψει στο παρελθόν και παρέχοντας στα ενδιαφερόμενα μέρη μεγαλύτερα κίνητρα για να επιλέξουν την διαδικασία της μετάκλησης.

*Το γραφείο μας διαθέτει μεγάλη εμπειρία σε πάσης φύσεως ζητήματα δικαίου αλλοδαπών και αδειών διαμονής (χορήγηση και ανανέωση αδειών διαμονής, μετακλήσεις, νομιμοποίηση παράνομων αλλοδαπών, κτήση ελληνικής ιθαγένειας, διαγραφή απελάσεων, αντιρρήσεις κατά κράτησης αλλοδαπών κ.ο.κ). Για περαιτέρω νομικές συμβουλές ή για την ανάθεση της υπόθεσής σας στο γραφείο μας μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στο τηλ. 2313 079293 ή με email στο info@siopi-law.gr. Σημειώνεται ότι απαγορεύεται βάσει Κώδικα περί Δικηγόρων η παροχή νομικών συμβουλών άνευ της ανάλογης αμοιβής (άρθρο 57 Ν. 4194/2013)*

Δάφνη I. Σιώπη

Δικηγόρος LLM

Γραφείο Θεσσαλονίκης:

Τσιμισκή 52, Θεσσαλονίκη

Τ. 2313 079293, 6977 568673

Ε. info@siopi-law.gr, dsiopi@siopi-law.gr

Γραφείο Αθήνας:

Σόλωνος 134, Αθήνα

Τ. 211 0035843, 6977 568673

Ε. athens@siopi-law.gr, dsiopi@siopi-law.gr